Tell Me About Yourself Nasıl Cevaplanır? 3 Adım

"Tell me about yourself" sorusuna en iyi cevap, şu anki işinle başlayan, bu noktaya nasıl geldiğini iki üç cümleyle bağlayan ve neden bu pozisyonu istediğinle biten 60 ila 90 saniyelik bir konuşmadır. Görüşmeci senin hayat hikâyeni değil, bu masada neden oturduğunu duymak istiyor. Bu yazıda o konuşmayı adım adım kuruyoruz.

Görüşmeci bu soruyla aslında ne öğrenmek istiyor?

Bu soru genelde görüşmenin ilk dakikasında gelir ve bir ısınma sorusu gibi görünür. Ama görüşmeci aynı anda üç şeye bakar: kendini ne kadar net özetleyebildiğine, deneyimini pozisyonla ilişkilendirip ilişkilendiremediğine ve İngilizce konuşurken ne kadar rahat olduğuna.

Yani bu cevap, görüşmenin geri kalanının çerçevesini çizer. Burada söylediğin her şey, sonraki soruların malzemesi olur. "Bir projeden bahsettiniz, biraz açar mısınız?" sorusu genelde buradan doğar. Bu yüzden cevabına sadece anlatmak istediğin şeyleri koy. Görüşme ilerledikçe sıra genelde zayıf yönlerine gelir; what is your weakness sorusuna hazırlıksız yakalanmamak için onu da şimdiden çalış.

Bir eğitmenimizin derslerde en sık gördüğü hata ne?

Bir eğitmenimiz, mülakat hazırlığı yaptığı bir öğrencisinin ilk denemesini şöyle anlatıyor:

"Öğrenci 'I was born in 1989 in Eskişehir' diye başladı. Üniversiteye geldiğinde iki dakika geçmişti, ilk işine ancak üçüncü dakikada vardı. Durdurup sordum: Görüşmeci bu bilgilerin hangisiyle işe alım kararı verecek? Cevabı birlikte sondan başa doğru yeniden yazdık. Şu anki işiyle başladı, doğum yeri tamamen çıktı. İkinci denemede 75 saniyede bitirdi ve sesindeki gerginlik bile azalmıştı."

Bu hata çok yaygın, çünkü Türkçede kendini tanıtırken kronolojik anlatmaya alışkınız. İngilizce iş görüşmelerinde beklenen sıra ise tersidir: önce bugün, sonra kısaca geçmiş, en son gelecek.

Cevabın iskeleti nasıl kurulur?

Aşağıdaki üç adımlı yapıyı kendi deneyimine uyarladığında, hemen her pozisyon için işe yarayan bir cevap elde edersin.

1. Bugün (Present): Şu anki rolünü ve en güçlü olduğun alanı bir iki cümleyle söyle. Örnek kalıp: "I'm currently a ... at ..., where I focus on ..."
2. Geçmiş (Past): Seni bugüne getiren deneyimden, pozisyonla doğrudan ilgili tek bir başarıyı seç. Örnek kalıp: "Before that, I spent ... years in ..., and one thing I'm proud of is ..."
3. Gelecek (Future): Neden bu şirketi ve bu rolü istediğini, öncekiyle bağlayarak söyle. Örnek kalıp: "Now I'm looking for a role where I can ..., which is why this position caught my attention."

Bu üç bölüm birbirine bağlanmalı. Geçmişte anlattığın başarı, gelecekte yapmak istediğin işin kanıtı gibi durmalı. Bağlantı kurulmazsa cevap üç ayrı bilgi kırıntısına döner.

Örnek bir cevap

Diyelim ki bir pazarlama uzmanısın ve uluslararası bir şirkette dijital pazarlama pozisyonuna başvuruyorsun:

"I'm currently a digital marketing specialist at a mid-sized e-commerce company, where I mainly handle paid social campaigns. Before that, I worked for three years at an agency, and one project I'm proud of is a campaign that helped a small clothing brand enter the German market. That project made me realize I enjoy working across different markets. Now I'm looking for a role with a more international scope, which is why this position really caught my attention."

Bu iskelet yüksek sesle yaklaşık 40 saniye sürer. Kendi detaylarınla (somut bir sonuç, kullandığın araçlar, ekibin büyüklüğü) genişlettiğinde 60 ila 90 saniyeye ulaşır. Sayılar, şirket adları ve detaylar senin gerçek deneyiminden gelmeli. Görüşmeci büyük ihtimalle bu projeyi soracak, o yüzden anlatacak bir hikâyen hazır olsun. Görüşme ilerleyip konu ücrete geldiğinde de aynı hazırlık gerekir; İngilizce maaş pazarlığında rakamı ne zaman söyleyeceğini ayrıca ele aldık.

Cevap ne kadar uzun olmalı?

Hedef 60 ila 90 saniye. Bu yaklaşık 150 ila 220 kelimelik bir konuşmaya denk gelir. 30 saniyenin altında kalırsan hazırlıksız görünürsün; iki dakikayı geçersen görüşmecinin dikkati dağılır ve sözünü kesmek zorunda kalabilir.

Süreyi kontrol etmenin en kolay yolu, cevabını telefonla kaydedip dinlemek. İlk kayıtta genelde ya çok kısa ya çok uzun çıkar. Üç dört denemede doğru uzunluğu bulursun.

Hangi hatalardan kaçınmalısın?

• CV'yi sesli okumak: Görüşmecinin önünde zaten CV'n var. Her işi sırayla saymak yerine, en anlamlı bir iki noktayı seç.
• Kişisel detaylara dalmak: Medeni durum, yaş, memleket gibi bilgiler bu soruya ait değil. Bir hobi ancak işle bağlantılıysa ve tek cümleyse yer bulabilir.
• Ezber kokan bir cevap vermek: Cümleleri kelimesi kelimesine ezberlersen, bir kelimeyi unuttuğunda bütün akış bozulur. Ezberlenecek şey cümleler değil, üç bölümün sırası ve her bölümde söyleyeceğin ana fikirdir.
• Eski işvereni eleştirmek: "My manager was terrible" gibi bir cümle, ne kadar haklı olursan ol, seni olumsuz gösterir. Ayrılma sebebini ileriye dönük anlat: "I'm looking for more responsibility" gibi.
• Gelecek kısmını atlamak: Pek çok aday geçmişi anlatıp susar. Oysa son cümle, görüşmeciye neden bu rolün sana uyduğunu söylediğin yerdir.

Bu cevabı İngilizce rahat söylemek için nasıl çalışmalı?

Yazılı bir metni bilmek ile onu karşında biri varken söyleyebilmek farklı beceriler. Bizim öğrencilerimizde en çok işe yarayan yöntem, cevabı önce madde madde not etmek, sonra her seferinde biraz farklı kelimelerle sesli anlatmak. Böylece cevap ezber değil, sahiplendiğin bir konuşma olur.

Bir sonraki adım, cevabı gerçek bir dinleyiciye söylemek. Görüşmecinin araya girip soru sorması, ses tonunun değişmesi gibi anlar tek başına çalışırken ortaya çıkmaz. İş hayatında bu beceri görüşmeden sonra da gerekir: yeni ekibe kendini tanıtırken ya da bir İngilizce toplantıda söz alıp fikrini kısaca anlatırken aynı netlik işine yarar.

Kısacası: bugünle başla, tek bir güçlü örnekle geçmişi bağla, neden bu rolü istediğinle bitir. Bu yapıyı birkaç kez yüksek sesle denediğinde, görüşmenin ilk dakikası artık seni korkutan değil, rahatlatan bir an olur.