YDS mi IELTS mi? Hangi Sınava Girmelisin?

YDS mi IELTS mi sorusunun cevabı, belgeyi kime göstereceğine bağlı: Türkiye'de kamu kurumu, akademik kadro ya da yurt içi lisansüstü başvurusu için çoğunlukla YDS, yurt dışında okumak, çalışmak ya da yaşamak için IELTS istenir. İkisi aynı İngilizceyi ölçmez. YDS okuduğunu anlamana, IELTS ise dört becerine birden bakar.

Yani "hangisi daha kolay" diye değil, "hangisi işime yarar" diye sormak gerekiyor. Aşağıda iki sınavı yan yana koyuyor, kararsız kalan bir öğrencimizle eğitmenimiz arasındaki kısa bir konuşmayı paylaşıyor ve hazırlığın nasıl ayrıştığını anlatıyoruz.

YDS ile IELTS arasındaki temel fark ne?

YDS, ÖSYM'nin düzenlediği, tamamen çoktan seçmeli bir yabancı dil sınavıdır. Sorular kelime bilgisi, dil bilgisi, okuma, cümle tamamlama ve çeviri üzerine kuruludur. Dinleme, konuşma ya da yazma bölümü yoktur. Kısacası kâğıt üzerindeki İngilizceyi ne kadar iyi çözdüğünü ölçer.

IELTS ise uluslararası bir sınavdır ve dört beceriyi ayrı ayrı puanlar: listening, reading, writing ve speaking. Konuşma bölümünde bir sınav görevlisi seninle canlı ve birebir konuşur. Academic ve General Training olmak üzere iki türü vardır; hangisine gireceğin, başvurduğun kurumun ne istediğine göre değişir.

Ücretler, sınav tarihleri ve belgenin kaç yıl geçerli sayılacağı dönemden döneme değişebiliyor. Bu bilgiler için ÖSYM'nin ve IELTS'in güncel duyurularına, en önemlisi de başvuracağın kurumun şartlarına bak.

YDS hangi durumda doğru seçim?

Hedefin Türkiye içindeyse YDS çoğu zaman ilk akla gelen sınavdır. Bizim öğrencilerimizde en sık gördüğümüz durumlar şunlar:

• Akademik kariyer basamakları (lisansüstü başvurusu, doçentlik gibi aşamalar)
• Kamuda yabancı dil tazminatı ya da dil şartı olan kadrolar
• Yurt içindeki lisansüstü programlara başvuru

Bu kurumların bir kısmı IELTS gibi uluslararası sınavları da eşdeğer kabul ediyor. Ama hangi puanın neye denk sayıldığı ÖSYM'nin eşdeğerlik tablosuna ve kurumun kendi kurallarına göre belirleniyor. Başvurmadan önce mutlaka kontrol et.

IELTS hangi durumda doğru seçim?

Hedefin Türkiye'nin dışındaysa YDS büyük ihtimalle işine yaramaz. Yurt dışındaki üniversiteler, burs programları, birçok uluslararası işveren ve göç başvuruları dört beceriyi ölçen bir belge ister. IELTS de bunların en yaygın kabul görenlerinden biridir. Pek çok kurum TOEFL'ı da kabul eder; yeni formattaki konuşma bölümünü TOEFL Speaking hazırlık yazısında anlattık.

Bir de şu durum var: belgeye hiç ihtiyacın olmasa bile gerçekten konuşabildiğini görmek istiyorsan, IELTS'in yapısı seni buna zorlar. YDS'de yüksek puan alıp sohbette tek cümle kurmakta zorlanan çok kişiyle tanıştık. IELTS'te bu açığı saklamak mümkün değil, çünkü konuşma bölümü genel puanın dörtte birini oluşturur.

Kararsız kalırsan: kısa bir konuşma

Geçen ay bir öğrencimiz tam bu soruyla geldi. Eğitmenimizle aralarında geçen konuşma, kararı nasıl vereceğini iyi özetliyor:

Öğrenci: Herkes YDS daha kolay diyor. Ben de onu mu seçsem?

Eğitmen: Belgeyi kime vereceksin?

Öğrenci: Tam bilmiyorum. Belki yüksek lisans, belki yurt dışında iş.

Eğitmen: Yüksek lisans Türkiye'de mi, dışarıda mı?

Öğrenci: Aslında Hollanda'daki bir programa bakıyordum.

Eğitmen: O zaman YDS'ye kolay diye girersen, puanın ne kadar yüksek olursa olsun o başvuruda büyük ihtimalle işine yaramaz. Önce programın sayfasını aç, hangi sınavı ve hangi puanı istediğine bak.

Öğrenci: Peki konuşmam zayıfsa?

Eğitmen: Zaten bu yüzden şimdi başlıyoruz. YDS'de konuşmanın arkasına saklanabilirsin, IELTS'te saklanamazsın.

Konuşmanın özü şu: "Hangisi kolay?" sorusu seni yanlış sınava götürebilir. Önce hedefi netleştir, sonra sınavı seç.

Hazırlık süreci nasıl farklılaşır?

YDS hazırlığı büyük ölçüde masa başında geçer: kelime listeleri, dil bilgisi kalıpları, bol bol paragraf sorusu ve deneme sınavı. Soru tiplerini tanıdıkça hızın artar. Kendi başına çalışarak ciddi yol almak mümkündür.

IELTS hazırlığında ise iki beceriyi tek başına geliştirmek zordur: yazma ve konuşma. Yazdığın metni okuyup geri bildirim veren, konuştuğunda seni dinleyen birine ihtiyacın olur. Özellikle konuşma bölümünün son kısmında soyut sorulara gerekçeli ve dolu cevaplar vermen beklenir; bu kısım çoğu kişiyi zorluyor. Bunun için Part 3'te cevabı adım adım genişletme yöntemini erkenden çalışmak işini epey kolaylaştırır.

Bir de şu fark var: YDS için çalıştığın kelime ve dil bilgisi IELTS'in okuma bölümünde işine yarar, ama tersi daha güçlüdür. IELTS'e hazırlanmış biri YDS'ye geçtiğinde asıl işi çoğu zaman soru tiplerine, çeviri sorularına ve sınavın temposuna alışmak olur.

Karar vermeden önce kendine ne sormalısın?

• Belgeyi hangi kurum isteyecek? Kurumun sayfasında hangi sınavların kabul edildiği yazar. Tahmin etme, oku.
• Belge ne zaman lazım? Geçerlilik süresi sınırlı olabilir. Çok erken girersen başvuru zamanı geldiğinde sınavı yenilemen gerekebilir.
• Konuşma becerin şu an nerede? IELTS hedefliyorsan konuşmaya sınavdan aylar önce başlaman gerekir. Konuşma, son haftalarda yüklenilebilecek bir kelime listesi gibi değildir.

Bu üç soruya net cevap verdiğinde "YDS mi IELTS mi" sorusu genelde kendiliğinden çözülür. İkisi de lazımsa önce dört beceriyi ölçen sınava hazırlan; YDS'ye geçişin daha kısa sürer. IELTS'e karar verdiysen konuşma bölümüne nasıl hazırlanacağını 4 haftalık IELTS Speaking planında adım adım bulabilirsin.