Yurt Dışında Bankada ve Döviz Bürosunda İngilizce

Yurt dışında bankada, ATM'de ya da döviz bürosunda işini görmek için üç kalıp yeter: ne yapmak istediğini söyle (I'd like to change...), kuru sor (What's the rate?), ücreti sor (Is there a fee?). Para konusunda sormak ayıp değil, tam tersine karşı taraf bunu bekler.

Bu yazıda para bozdurma, komisyon sorma, ATM'de karşına çıkan ekranlar ve kart sorunu yaşadığında söyleyeceklerin sırayla var. Başta bir öğrencimizin ATM'den aldığı pahalı bir ders de yer alıyor.

Döviz bürosunda para nasıl bozdurulur?

Gişede uzun cümleye gerek yok. Hangi parayı hangisine çevirmek istediğini ve miktarı söylemek yeterli:

• I'd like to change 200 euros into pounds. (200 eurodan sterlin almak istiyorum.)
• What's the exchange rate today? (Bugünkü kur ne?)
• How much will I get? (Elime ne kadar geçecek?)
• Could I have some of it in small notes? (Bir kısmını küçük banknotlarla alabilir miyim?)

Pasaportunu istemeleri normaldir. Duyacağın cümle genelde şudur: Can I see your passport, please? Cevabın basit: Sure, here you go.

Küçük banknot isteği önemli. Metro bileti ya da kahve için 50'lik banknotu bozdurmaya çalışmak, bozdurduğun paradan daha çok uğraştırır.

Komisyonu nasıl sorarsın?

En işe yarar soru şu: Is there a fee or a commission? (Ücret ya da komisyon var mı?) Tek soruyla ikisini birden kapsarsın. Rakamı net görmek için ikinci soruyu ekle: So how much exactly will I get after the fees? (Ücretler düştükten sonra tam olarak ne kadar alacağım?)

Vitrinde "No commission" yazıyorsa dikkat et. Bu, ücret yok demek olmayabilir; ücret kurun içine gömülmüş olabilir. İki kelimeyi ayırt etmen işe yarar:

İfade	Anlamı
buy rate	Büronun senden parayı alırken uyguladığı kur
sell rate	Büronun sana parayı satarken uyguladığı kur
service fee	İşlem başına alınan sabit ücret

Aradaki farkı görmek için şunu sorabilirsin: Is this the final amount, with everything included? (Bu nihai tutar mı, her şey dahil mi?)

ATM'de "lira mı, yerel para mı?" sorusu

Bir öğrencimiz Londra'da ATM'den para çekerken ekranda şu soruyla karşılaştı: Would you like to be charged in Turkish lira or in pounds? Lira tanıdık geldiği için onu seçti. Sonradan kartın ekstresinde beklediğinden daha az pound'a denk geldiğini gördü ve derste bize sordu: "İkisi de aynı değil miydi, neden fark etti?"

Fark şuydu: ATM'nin kendi çevirdiği kur (buna dynamic currency conversion denir) çoğu zaman bankanın kurundan kötü olur. Genel kural: ATM ya da POS cihazı sana soru sorarsa yerel para birimini seç, yani ülkenin kendi parasını. Böylece çevirmeyi kendi bankan yapar.

• Decline the conversion. (Çeviriyi reddet.)
• Pay in local currency. (Yerel parayla öde.)

Aynısı kasada da olur. Kasiyer Would you like to pay in lira? derse cevabın: No, in pounds, please.

ATM kartı yuttuysa ya da kart reddedildiyse ne dersin?

Sorun yaşadığında önce ne olduğunu kısaca anlat, sonra ne istediğini söyle. Banka şubesine girip gişede şunu diyebilirsin:

• The ATM kept my card. (ATM kartımı yuttu.)
• My card was declined, but there's money in my account. (Kartım reddedildi ama hesabımda para var.)
• I can't withdraw cash. (Para çekemiyorum.)
• Could you check if my card is blocked? (Kartımın bloke olup olmadığına bakar mısınız?)

Kart çalındıysa ya da kaybolduysa önce bankanı ara, sonra gerekli tutanak için polise git. Polise nasıl anlatacağın yurt dışında acil durum yazımızda var.

Küçük bir diyalog:

You: Hi, the ATM kept my card an hour ago.
Clerk: Which machine was it? Do you have your passport with you?
You: Yes, here it is. Can I get the card back today?
Clerk: Not today, I'm afraid. We'll contact your bank.

Kısa bir döviz bürosu diyaloğu:

You: Hi, I'd like to change 300 dollars into euros.
Cashier: Sure. The rate today is 0.92, and there's a 3 euro service fee.
You: So how much will I get in total?
Cashier: 273 euros after the fee. Is that okay?
You: Yes, that's fine. Could I have it in 20s and 10s?

Kartla ödeme yaparken hangi cümleleri duyarsın?

Kasada ya da restoranda ödeme anında karşına çıkan cümleler kısadır, ama hızlı söylenir. Bilirsen telaşlanmazsın:

• Tap or insert your card. (Kartı yaklaştır ya da tak.)
• Enter your PIN, please. (Lütfen şifreni gir.)
• Would you like a receipt? (Fiş ister misin?)
• Cash or card? (Nakit mi, kart mı?)
• Sorry, the payment didn't go through. (Üzgünüm, ödeme geçmedi.)

Ödeme geçmezse panik yapma. Önce Could you try again, please? de. Yine olmazsa ikinci bir kartın ya da biraz nakdin olması iyi bir yedek plan. Fişi her zaman al, çünkü ekstrede şüpheli bir tutar görürsen kanıt olur.

Gişedeki görevliyi anlamazsan ne yapmalısın?

Banka dili hızlı ve teknik gelebilir. Anlamadığında susmak yerine kısa bir kalıp kullan: Sorry, could you say that more slowly? ya da Could you write the amount down for me? (Tutarı yazar mısınız?) Rakamları yazıya dökmek, yanlış duyma riskini büyük ölçüde azaltır. Bu tür anlarda işine yarayacak genel kalıpları anlamadım, tekrar eder misin yazımızda topladık.

Yolculuktan önce bilmen gerekenler

Yola çıkmadan bankana yurt dışı kullanım izni olup olmadığını sor. Yoksa kartın yabancı ATM'de reddedilebilir. Ekranı İngilizceye çevirmek için ATM'de Language seçeneğine bak; ilk ekranda genelde bayrak simgeleri olur.

Yurt dışında hesap açmak ya da havale almak istersen?

Uzun süre kalacaksan yerel hesap işine yarar. Şubede başlangıç cümlen şu olabilir: I'd like to open a bank account. (Hesap açmak istiyorum.) Görevli büyük ihtimalle kimlik ve adres belgesi isteyecek: Do you have proof of address? Bir de hesabın türünü sorabilir: Checking or savings? (Vadesiz mi, tasarruf mu?)

Biri sana para gönderecekse bu kelimeler lazım olur: account number (hesap numarası), IBAN, transfer (havale) ve how long will it take? (ne kadar sürer?). Hepsini bir cümlede toplayabilirsin: How long will a transfer from Turkey take to arrive?