Geçmiş Olsun İngilizce Nasıl Denir? Duruma Göre Kalıplar

Geçmiş olsun'un İngilizcede tek bir karşılığı yoktur; ne diyeceğin, karşındakinin başına ne geldiğine bağlıdır. Hastalıkta Feel better soon ya da Get well soon, kaza veya hırsızlık gibi kötü bir olayda ise I'm sorry to hear that, I'm glad you're okay en doğal seçimdir.

Türkçede tek kalıpla geçtiğimiz onlarca durumu İngilizcede ikiye, üçe bölmek gerekir. Bu yazıda hangi durumda ne diyeceğini, en sık yapılan hatayı ve sana geçmiş olsun denildiğinde nasıl karşılık vereceğini görüyoruz.

Neden tek bir çeviri işe yaramıyor?

Türkçede geçmiş olsun neredeyse her tatsız olayda söylenir: grip, ameliyat, trafik kazası, çalınan telefon, hatta zor geçen bir sınav haftası. Kalıp aslında iki işi birden yapar. “Başına geleni duydum” der ve “Bu dert geride kalsın” diye diler. Çalınan telefon gibi bir durumu yurt dışında bizzat yaşıyorsan, polise ve otele derdini nasıl anlatacağını yurt dışında acil durum İngilizcesi rehberinde bulursun.

İngilizcede bu iki parça genellikle ayrı söylenir. Önce durumu fark ettiğini gösterirsin (Oh no, I'm sorry to hear that), sonra duruma uyan dileği eklersin. Dilek, konu hastalıksa iyileşmeye, konu bir olaysa karşındakinin iyi olmasına odaklanır. Kelime kelime çeviri (May it pass) ise anlaşılır ama kulağa tuhaf gelir; ana dili İngilizce olan biri bunu kullanmaz. Kolay gelsin, afiyet olsun gibi kardeş kalıpların karşılıklarına kısaca kolay gelsin yazımızda değindik; burada yalnızca geçmiş olsun'u ayrıntılı ele alıyoruz.

Hastalıkta ne denir?

En bilinen kalıp Get well soon, yani “Çabuk iyileş.” Ama dikkat: bu ifade en çok kartlarda ve yazılı mesajlarda kullanılır. Yüz yüze ya da telefonda daha doğal duyulan seçenekler şunlar:

• Feel better soon! Hafif bir rahatsızlık için en sıcak ve günlük kalıp. “Kendini çabucak daha iyi hisset” anlamında.
• I hope you feel better soon. Aynı dilek, biraz daha özenli bir cümleyle.
• Take care of yourself. “Kendine iyi bak.” Konuşmayı kapatırken söylenir.
• Rest up. “Bol bol dinlen.” Arkadaşlar arasında, samimi bir tonla.

Karşındaki I'm a bit under the weather derse, ciddi bir hastalıktan değil, hafif bir halsizlikten söz ediyordur. Bu ifadenin ve benzer hava deyimlerinin ayrıntısını under the weather ne demek yazımızda bulabilirsin. Böyle bir durumda Oh no, feel better! demen yeterli; uzun bir cümle kurmana gerek yok.

Ameliyat ya da ciddi bir hastalıkta ne denir?

Durum ağırlaştıkça cümle de biraz uzar ve yumuşar. Ameliyattan önce I hope everything goes well (“Umarım her şey yolunda gider”) dersin. Sonrasında şu kalıplar yerinde olur:

• Wishing you a speedy recovery. “Acil şifalar dilerim.” Resmi ve yazılı bir kalıptır; iş e-postasına ya da karta çok uyar, sohbette biraz ağır kaçar.
• I'm so sorry you're going through this. “Bunu yaşadığın için çok üzgünüm.” Uzun süren, ciddi hastalıklarda dilekten önce gelen en içten cümle.
• Let me know if you need anything. “Bir ihtiyacın olursa haber ver.” Türkçedeki “bir şey lazım olursa söyle” cümlesinin tam karşılığı.

Ciddi durumlarda Get well soon tek başına hafif kalabilir. Önce üzüntünü söyle, dileği sonra ekle.

Kaza, hırsızlık ya da kötü bir olayda ne denir?

Burada iyileşme dilemek anlamsız olur, çünkü kimse hasta değil. Odak, karşındakinin iyi olup olmadığıdır:

• I'm sorry to hear that. “Bunu duyduğuma üzüldüm.” Neredeyse her kötü haberin güvenli ilk cevabı.
• I'm glad you're okay. “İyi olmana sevindim.” Kazadan sağ salim çıkan birine.
• That sounds awful. “Çok kötü olmuş.” Cüzdanı çalınan ya da uçuşu iptal edilen birine.
• What a nightmare! “Tam bir kâbus!” Samimi ortamda, sinir bozucu bir olay için.

Bir eğitmenimizin derste yakaladığı hata

Bir eğitmenimiz, bir öğrencisinin derse getirdiği mesajlaşmayı anlatıyor. Öğrencinin yurt dışındaki iş arkadaşı, evini su bastığı için birkaç gün çalışamayacağını yazmış. Öğrenci de iyi niyetle Get well soon! diye cevap vermiş. Gelen yanıt: Thanks! I'm not sick though, just very wet.

Eğitmenimizin o derste söylediği cümle şuydu:

“Türkçede geçmiş olsun derken iki şey söylüyorsun: duydum ve geçsin. İngilizcede önce ‘duydum’ kısmını söyle, sonra olaya bak. Hasta biri varsa iyileşmesini, başına bir iş gelen biri varsa iyi olmasını dile. Su baskınına get well soon denmez, ama ‘That sounds awful, I hope you're all right’ her zaman yerine oturur.”

Öğrenci bir sonraki derse aynı arkadaşına yazdığı yeni mesajı getirdi: Sorry to hear about the flood. Hope you and your family are okay. Take all the time you need. Kısa, sıcak ve tam yerinde.

Hangi durumda hangi kalıp?

Sana geçmiş olsun denince ne dersin?

Türkçede “Sağ ol” ya da “Eksik olma” deriz. İngilizcede de karşılık kısa tutulur:

• Thanks, I appreciate it. “Sağ ol, çok naziksin.” Her duruma uyar.
• Thanks, I'm on the mend. “Sağ ol, toparlanıyorum.” İyileşme sürecindeysen.
• Thanks, it's been a rough week. “Sağ ol, zor bir hafta oldu.” Kötü bir olay yaşadıysan.

Hastalanan sensen ve yurt dışındaysan, iş teşekkür etmekle bitmez; belirtilerini eczacıya da anlatman gerekir. Bunun için eczanede ve doktorda kullanacağın kalıpları hazır tutmak işini kolaylaştırır.

Bu kalıpları refleks haline nasıl getirirsin?

Okurken hepsi kolay görünür; asıl zorluk, kötü haberi duyduğun anda doğru olanı seçmektir. Birkaç durumu sesli canlandır: arkadaşın grip olmuş, komşunun arabası çizilmiş, meslektaşın ameliyattan dönmüş. Her birine önce “duydum” cümlesini, sonra uygun dileği söyle. Birkaç tekrardan sonra ağzından otomatik çıkan get well soon, yerini doğru seçime bırakır.